Bir deri bir akademik çalışma, *Sağlık ve Toplum* dergisinde yayınlandı.Sağlık ve ToplumMato Grosso do Sul, ülkede en büyük yerli nüfuslardan birine sahip olmasına rağmen, yerel etnik grupları doğru bir şekilde belirleyebilen sağlık çalışanlarının sadece %16,5'i, Dourados'ta bulunan Guarani, Kaiowá ve Terena'yı doğru bir şekilde listeleyebildi. Verônica, bu bilgisizliğin eğitim sisteminde başladığını belirtiyor.
"Yerli halk hakkında ön bilgi olarak, onların Kuzey'de yaşaması gerektiği düşüncesi var, bu da yanlış bir algı oluşturuyor," diyor. Etnik bilgiye sahip olmak, iletişim engellerini önceden tahmin etmede yardımcı oluyor.
Bu durum, ulusal verilerle de uyumlu. 2015–2023 yılları arasında *Doğduğunuz Çocuklar Sistemi* (Sinasc) verilerine dayanarak yapılan bir araştırma, 19.854 doğumun yerli köylerde gerçekleştiğini ve bunların %95'inin Kuzey bölgesinde olduğunu ortaya koydu.Çalışma, *Brezilya Anne ve Çocuk Sağlığı Dergisi* 2025'te yayınlandı.
Verônica'ya göre, hastaların etnik kökeni, ırkı veya rengi, tıbbi kayıtlarda sistematik olarak belirtilmiyor. "Bir tıp öğrencisi veya beslenme öğrencisi gibi sağlık çalışanları, bir kişinin yerli olduğunu okumuyor. Bu, kişinin farklı bir bakım gerektip gerektirmeyeceğini bilmemenin kötü bir yönü." Sinasc anketinin ulusal ölçekte benzer bir boşluğu ortaya çıkardığı görülüyor. Yerli kadınlar, köylerde doğurganlık öncesi bakıma başladıklarını belirtmedikleri için, bu alanda %24,2'lik bir boşluk var, bu da yerli olmayan annelerin %4'üne kıyasla dört kat daha fazla.
Sinasc verileri, hamilelik takibini çevreleyen eşitsizlikleri de ayrıntılı olarak ortaya koyuyor. Köylerde doğan annelerin %46,8'i hiç okula gitmedi, bu da yerli olmayan annelerin %0,9'una kıyasla çok daha yüksek. Ayrıca, hamileliğin ilk üç ayında hamilelik öncesi bakıma başlayan yerli annelerin oranı %31,9, yerli olmayanların %64,5'ine kıyasla daha düşük. Sadece %9,3'ü yedi veya daha fazla randevuya katıldı, bu da yerli olmayanların %54,2'sine kıyasla daha düşük.
Dourados'taki HU'da yapılan araştırma, meslek kategorileri arasında farklılıkları da ortaya çıkardı. Doktorlar, yerli hastaların vaka tartışmalarında orta not olarak 8 verdiler, ancak hemşireler, hemşire yardımcıları ve diğer sağlık çalışanları 5 ile 6,5 arasında orta notlar verdiler. Verônica'ya göre, "tıp eğitimi biraz daha zorlu, çok az çok disiplinli. Vaka tartışmalarında beslenme, hemşirelik, konuşma terapisti gibi bölümleri çağırmıyorlar. Bu tartışmalar tıp kategorisi içinde gerçekleşiyor, diğer alanlarda ise vaka tartışmaları daha çok disiplinli."
Kültürel Farklılıklar
Kültürel farklılıklar, doğumun kendisi sırasında da görülüyor. Dourados araştırmasına göre, profesyonellerin %37,4'ü, yerli kadınların doğum sırasında en yaygın olarak hangi pozisyonda olduklarını belirleyemediler. Araştırma, eğitim hastanelerinde müdahaleci rutinlerin devam ettiğini gösteriyor. Araştırmacı Kaiowá Irene Gomes'un 2023'te savunduğu yüksek lisans tezi, hastanede doğum yapan yerli kadınların yalnızlık hissini, geleneksel olarak aile üyelerinin varlığıyla birlikte doğum yapan köydeki doğumla karşılaştıran, bu konudaki duyguları anlatıyor.
Veroniğe'ye göre, hastaların ağrı ifade biçimlerini anlamamak da yanlış ağrı yorumlarına yol açıyor. "Çok yaygın olarak, 'Ah, o yerli, çabuk doğuracak. Ay, yerli bir kadın, ağrı hissetmeyecek' gibi ifadeler duyuyoruz. Bu tür konuşmalar çok sık rastlanıyor. Yerli kadınların daha az ağrı hissettiği anlamına gelmiyor. Sadece ağrılarını dile getiremiyorlar. Çünkü ırkçılığa maruz kalacaklarını biliyorlar."
Doğum sonrası dönem de planlanması gerekiyor
USP araştırmacıları, puerper dönemi daha hafif ve planlı hale getirmeyi amaçlayan Brezilya'nın ilk broşürünü geliştirdi.
Veroniğe, özellikle yerli kadınlara uygulanan eğitimli sakinlerin pratikleri hakkında da hatırlatıyor, örneğin episiotomi, doğum sırasında vajinayı genişletmek için perineye yapılan kesik. "Önceki zamanlarda, episiotomi, sakinlerin pratikti. 'Ah, eğitmem gerekiyor. Peki, kimi eğiteyim?' Özellikle yerli kadınlarda, çünkü onlar isteklerini dile getirmez, konuşmaz, bağırmaz ve birçokları dilini anlamaz." Bugün, diğer sağlık profesyonelleri ve yerli sağlık komitesinin yoğun mücadelesiyle, episiotomi neredeyse HU'da yok."Epison neredeyse tamamen ortadan kalktı.
Ona için, ekiplerin sürekli eğitimi bu uygulamaları değiştirmek için yoldur. "Biz, kalıcı eğitimin bu profesyoneli daha az önyargılı, daha az ırkçı yapacağını ve bu nedenle yerli kadın veya yerli hastaların farklı, özel ihtiyaçları olduğunu anlıyoruz. Bu nedenle eğitim gerekiyor."
*Antonio Carlos Quinto tarafından denetlendi
Daha fazla bilgi için: veronica.luz@ufgd.edu.br